MÀN SƯƠNG CHIẾN TRANH Mười một bài học từ cuộc đời Robert S. McNamara
Tấm bản đồ này đã được đặt đủ cao chưa ?
Có cần phải đưa nó xuống thấp hơn không ?
[Đám đông] - Được . - Ổn rồi.
Nửa đêm hôm nay...
Hãy để tôi hỏi các phóng viên TV trước. Các anh sẵn sàng chưa ?
Mọi thứ đã vào vị trí chưa ?
Hãy để tôi nghe thử giọng anh đã, để âm lượng cho vừa.
- Giọng tôi thế nào ? - Ổn rồi.
Chuẩn.
Bây giờ tôi vẫn nhớ chính xác tình thế lúc đó như thế nào.
Tôi nhớ nó bắt đầu như thế nào, và tôi đã mắc kẹt ngay giữa.
Anh có thể sửa lại sau.
Tôi không muốn phải nói lại từ đầu Tôi biết chắc chắn những gì tôi muốn nói.
- Cứ tiếp tục đi! - Được.
Mọi vị chỉ huy quân đội dù là trung thực nhất với bản thân...
...hoặc với những người anh ta đang nói chuyện cùng cũng sẽ thừa nhận...
...rằng anh ta đã phạm phải những sai lầm trong việc sử dụng sức mạnh của quân đội.
Anh ta khiến người khác bị giết, một cách không cần thiết.
Lính của anh ta, hoặc của phía biên kia.
Bằng những sai lầm, bằng những nhận định không chính xác.
Hàng trăm, hàng ngàn, hoặc hàng chục ngàn, cũng có thể là một trăm ngàn người.
Nhưng anh ta không được phép làm quốc gia tiêu vong. Và điều khôn ngoan nhất là...
...đừng bao giờ phạm phải một sai lầm đến lần thứ hai. Hãy rút ra kinh nghiệm từ những sai lầm.
Tất cả chúng ta đều có thể mắc phải cùng một sai lầm đến 3 lần...
...nhưng hi vọng không đến 4 hoặc 5 lần.
Sẽ không có thời gian để rút kinh nghiệm với các loại vũ khí hạt nhân.
Chỉ cần một sai lầm và anh sẽ hủy diệt cả một đất nước.
Trong cuộc đời mình, tôi đã là một phần của những cuộc chiến tranh.
Ba năm trong Quân đội Mỹ trong Thế chiến II.
Bảy năm với vị trí Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trong chiến tranh Việt Nam.
Mười ba năm ở Ngân hàng Thế giới (World Bank). Đi khắp thế giới.
Ở tuổi của mình, cái tuổi 85...
...Tôi đã ở độ tuổi đủ để có thể nhìn lại...
...và đưa ra được những kết luận về những hành động của mình.
Nguyên tắc của tôi là, "cố gắng học"
Cố gắng hiểu điều gì đã xảy ra.
Rút ra bài học và tiếp tục dấn bước.
Đây là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng- Hợp Chúng quốc Hoa Kỳ, Robert McNamara. Cơ quan của ông (Bộ QP) có chi phí chiếm 10% trong tổng thu nhập của cả đất nước... ...và chiếm hơn một nửa của mỗi đồng đô la thuế.
Nghề nghiệp của ông là một trong những nghề khó nhằn nhất ở Washington...
...và ông cũng là người gây tranh luận nhiều nhất trong số những người đã từng nắm giữ vị trí này.
Walter Lippmann nói rằng ông ta (Mc Namara) vừa là Bộ trưởng bộ Quốc phòng kỳ cựu nhất...
...vừa là nhân vật xuất thân dân sự đầu tiên điều khiển cả guồng máy quân đội.
Các nhà nghiên cứu gọi ông với tên "Gã uyên bác," "Một chiếc máy tính IBM di động"...
...hoặc "Kẻ độc tài kiêu ngạo. "
Thưa ngài Bộ trưởng, tôi đã để ý thấy trong vài văn phòng...
...có những cuốn lịch nhỏ màu bạc ở đó. Ông có thể giải thích về nó không?
Ồ có. Chúng là của Tổng thống Kennedy.
Đánh dấu vào những ngày ...17, 18, 19, 20, 21, 22, 23...
...24, 25, 26, 27, và cuối cùng là 28, đó là những ngày...
...khi chúng ta đã suýt chút nữa bước vào một cuộc chiến tranh hạt nhân.
Dưới lớp mặt nạ lừa dối...
...Liên Xô đã mang những tên lửa có đầu đạn hạt nhân...
...đến Cuba...
...với mục tiêu là 90 triệu người Mỹ.
CIA nói rằng các đầu đạt hạt nhân Vẫn chưa được đưa đến nơi.
Họ cho biết có 20 đầu đạn đang được chở trên một chiếc tàu tên là Poltava.
Chúng ta đã huy động 180.000 lính.
Theo như kế hoạch, trong ngày đầu tiên, chúng ta sẽ tấn công 1080 mục tiêu...
...một cuộc không kích khổng lồ.
Kennedy đã cố để chúng ta không phải sa vào chiến tranh.
Tôi cũng đã cố để giúp ông ấy giữ chúng ta tránh xa khỏi cuộc chiến.
Và Tướng Curtis LeMay, người đã từng là thượng cấp của tôi...
...trong Thế chiến thứ II, đã nói rằng:
" Hãy tấn công. Hãy tiêu diệt hoàn toàn Cuba. "
Trong ngày thứ Bảy quyết định ấy, ngày 27 tháng 10...
...chúng ta đã nhận được cùng lúc 2 thông điệp từ Khrushchev.
Thông điệp thứ nhất đến vào tối thứ Sáu và có vẻ được gửi bởi...
...một người đàn ông hoặc đã say khướt, hoặc đang bị stress kinh khủng.
Về cơ bản, bức thông điệp nói rằng "Nếu các ông cam kết sẽ không xâm lược Cuba...
...chúng tôi sẽ đưa tên lửa hạt nhân ra khỏi đó. "
Sau đó, khi chúng ta còn chưa kịp trả lời, chúng ta nhận được thông điệp thứ hai...
...có lẽ xuất phát từ những người có lập trường cứng rắn và kiên định.
Trên thực tế, nó nói " Nếu các ông tấn công (Cuba)...
...chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng...
...để đương đầu với các ông bằng sức mạnh quân sự. "
Vậy phải làm gì bây giờ ? Chúng ta nhận được một thông điệp mềm mỏng và một thông điệp cứng rắn.
Ngay bên cạnh Tổng thống Kennedy là Tommy Thompson...
...Đại sứ chính thức của Hoa Kỳ ở Moscow.
Ông ấy và Jane, vợ của ông ấy, đã sống cùng với Khrushchev và vợ của ông ta.
Tommy Thompson nói, " Thưa Tổng thống...
...Tôi khẩn thiết đề nghị ngài trả lời cho bức thông điệp mềm mỏng hơn. "
Tổng thống đã nói với Tommy, "Chúng ta sẽ không làm thế. Sẽ chẳng dẫn đến đâu cả. "
Tommy trả lời, " Thưa Tổng thống, ngài nói sai rồi. "
Làm vậy sẽ tháo gỡ được nhiều khúc mắc.
Thompson đã nghĩ:
" Khrushchev đang tự đưa mình vào địa ngục. "
Có lẽ ông ta đang nghĩ, " Lạy Chúa...
...nếu mình thoát khỏi được tình thế này bằng thương lượng mình có thể nói với nhân dân Liên Xô rằng:
'Kennedy đã định tiêu diệt Castro và chính tôi đã ngăn điều đó lại. "'
Thompson biết rằng Khrushchev đã nghĩ:
" Mình sẽ chấp nhận. "
Và Thompson đã đúng. Đó là cái mà tôi gọi là sự thấu cảm.
Chúng ta phải cố để đặt mình vào vị trí của họ...
...và quan sát chúng ta bằng đôi mắt của chính họ...
...chỉ để hiểu được những suy nghĩ...
...ẩn đằng sau mỗi quyết định, mỗi hành động của họ.
Các cố vấn của Khrushchev đã quả quyết:
"Sẽ không có thỏa thuận nào...
...trừ khi các ông giảm bớt áp lực lên chúng tôi...
...khi ông muốn chúng tôi cũng giảm bớt áp lực của mình lên phía các ông. "
Nhưng thực ra chúng ta đã từng thử tấn công Cuba.
Ồ, sau sự kiện Vịnh Con Lợn đã ảnh hưởng đến cách suy nghĩ của họ.
Tôi nghĩ rằng điều đó cũng đúng thôi.
Nhưng quan trọng hơn, từ góc nhìn của Cuba và góc nhìn của Liên Xô...
...họ đã thực sự biết những gì ? Tôi không biết.
Chúng ta từng thử ám sát Castro...
...dưới thời Eisenhower và Kennedy, và sau đó, cả dưới thời Johnson.
Và thêm vào đó, cũng chính nước Mỹ đã kêu gọi phải xâm lược.
Trong thông điệp thứ nhất, Khrushchev đã nói điều này:
"Cả hai chúng ta không nên cùng kéo đến tận cùng của sợi dây...
...mà chính các ông đã thắt nút cho chiến tranh.
Bởi vì chúng ta càng kéo mạnh hơn ...
...thì nút thắt đó sẽ càng chặt.
Và sẽ là cần thiết để cắt cái nút đó...
...và nghĩa vụ của tôi không phải là đi giải thích cho các ông.
Tôi đã tham gia 2 cuộc chiến tranh và biết rằng khi chiến tranh kết thúc...
...sau khi đã tràn qua những thành phố và làng mạc...
...mọi thứ sẽ chỉ còn chết chóc và tàn lụi.
Logic của chiến tranh là như vậy.
Nếu mọi người không hành xử sáng suốt...
...họ sẽ va chạm vào nhau như những kẻ mù...
...và rồi sự hủy diệt sẽ bắt đầu. "
Tôi muốn nói điều này, nói rất quan trọng đấy:
Cuối cùng chúng ta cũng đã may mắn thoát khỏi chiến tranh.
Thật may mắn đã ngăn cản được cuộc chiến hạt nhân.
Lúc đó chúng ta đã tới gần với chiến tranh hạt nhân tới từng này.
Mọi người đều hành xử dựa trên lý trí. Kennedy đã xử sự rất lý trí.
Khrushchev cũng lý trí. Castro cũng vậy.
Lý trí ấy đã đưa tất cả đến sát bờ vực hủy diệt xã hội của tất cả chúng ta.
Ngày hôm nay, mối nguy ấy vẫn tồn tại.
Bài học lớn của cuộc khủng hoảng tên lửa hạt nhân ở Cuba là:
Sự kết hợp không rõ ràng giữa những sai lầm của con người...
...với vũ khí hạt nhân sẽ hủy diệt nhiều quốc gia.
Điều đó cũng hợp lý...
...rằng hiện tại chúng ta có 7500 tên lửa chiến thuật mang đầu đạn hạt nhân...
...trong đó có 2500 tên lửa luôn sẵn sàng cho đợi một báo động 15-phút...
...để được phóng bởi quyết định của một người duy nhất.
Cho đến tháng 1 năm 1992...
...trong một cuộc gặp gỡ do Castro làm chủ nhà tại Havana, Cuba...
...tôi mới biết rằng có 162 tên lửa mang đầu đạn hạt nhân...
...bao gồm cả 90 tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật...
...đã đến Cuba trong thời khắc quyết định của cuộc khủng hoảng tên lửa.
Tôi không thể tin vào điều tôi được nghe...
...và Castro đã vô cùng tức giận với tôi, bởi vì tôi nói:
" Ngài Chủ tịch nước, hãy ngừng cuộc họp này lại. Nó đầy những thông tin mới mẻ với tôi.
Tôi không chắc người phiên dịch có dịch đúng không. "
Ngài Chủ tịch, Tôi có ba câu hỏi.
Thứ nhất, ngài có biết rằng những đầu đạn hạt nhân đó đã có mặt ở đây không?
Thứ hai, ngài có biết...
...ngài có định khuyên Khrushchev...
...trong trường hợp Hoa Kỳ tấn công, sử dụng chúng ?
Ba là, nếu ông ấy (Khrushchev) sử dụng chúng, liệu điều gì sẽ xảy đến với Cuba?
Ông ấy trả lời, "Một, Tôi biết những đầu đạn ấy đã đến đây.
Hai, không phải là tôi SẼ khuyên Khrushchev.
Mà là tôi ĐÃ khuyên ông ta sử dụng chúng.
Ba, điều gì sẽ xảy đến với Cuba? Có lẽ tất cả sẽ bị hủy diệt hoàn toàn. "
Tình hình lúc đó đã gần (chiến tranh hạt nhân) đến như thế.
Và ông ấy sẵn sàng chấp nhận điều đó ư?
Đúng thế... Ồ, và ông ấy nói tiếp:
" Ngài McNamara, nếu ngài và Tổng thống Kennedy...
...ở trong một tình huống tương tự, các ngài cũng sẽ làm như tôi. "
Tôi trả lời, " Ngài Chủ tịch nước, có Chúa, tôi hi vọng chúng tôi sẽ không làm như thế.
Kéo đổ những ngôi đền của định kiến trong đầu chúng tôi? Lạy Chúa !
Dù sao thì chúng ta cũng đã thắng.
Chúng ta đã khiến những đầu đạn hạt nhân được chuyển ra ngoài.
Người phó của tôi và tôi có tổng cộng 5 người phó...
...chúng tôi đã ngồi xuống bên cạnh Kennedy. Và ông ấy nói, "Các quý ông, chúng ta đã thắng.
Tôi không cần mọi người phải nói ra điều đó, nhưng các anh biết rằng chúng ta đã thắng. Chúng ta đã chiến thắng"
Và LeMay nói, "Chiến thắng ư ? Quái thật, chúng ta thất bại thì có!
Đáng lẽ ta nên tiến quân vào và quét sạch tất cả bọn chúng. "
LeMay tin rằng cuối cùng...
...chúng ta đã đối mặt cùng họ với vũ khí hạt nhân.
Và vì chúa, chúng ta nên làm điều đó, khi chúng ta vẫn còn có nhiều ưu thế hơn...
...hơn là trong tương lai.
Cùng lúc đó, chúng ta có ưu thế đến 17-1 về mặt chiến thuật đối với vũ khí hạt nhân.
Chúng ta đã thử nghiệm vũ khí hạt nhân nhiều hơn họ tới 10 lần.
Chắc chắn rằng chúng tôi có thể duy trì lợi thế...
...nếu chúng ta hạn chế những vụ thử. Các lãnh đạo đều phản đối.
Họ nói, "Phía Liên xô sẽ gian lận. "
Ồ, tôi hỏi lại, " Họ sẽ gian lận như thế nào ?"
Anh sẽ không tin điều này đâu, họ trả lời rằng:
"Họ sẽ tiếp tục các vụ thử hạt nhân ở phía sau Mặt trăng. "
Tôi thốt lên, "Các ông đều mất trí cả rồi. "
Thật vô lý.
Chúng ta ngày nay gần như thật sự không thể...
...đưa mình trở lại thời kỳ đó.
Trong suốt 7 năm tôi ở cương vị Bộ trưởng (Bộ Quốc phòng)...
...nguy cơ chiến tranh của chúng ta với Liên xô đã như ngàn cân treo sợi tóc...
...vào ba dịp khác nhau.
24 giờ một ngày 365 ngày một năm...
...trong suốt 7 năm làm Bộ trưởng bộ Quốc phòng, tôi đã sống trong cả cuộc Chiến tranh lạnh.
Dưới sự chỉ đạo của Kenedy, họ đã thiết kế một loại bom có sức công phá 100-megaton.
Nó đã được đem ra thử nghiệm trong bầu khí quyển. Tôi vẫn nhớ.
Chiến tranh lạnh à ? Khỉ thật, một cuộc chiến nóng giãy đấy chứ !
Tôi nghĩ rằng con người cần phải nghĩ nhiều hơn về sự giết chóc...
...về những xung đột.
Đó có phải là những thứ chúng ta muốn trong thế kỷ 21 này không ?
Những ký ức đầu tiên của tôi là về một thành phố như nổ tung trong niềm hân hoan.
Ngày đó là 11 tháng 11 năm 1918. Khi đó tôi mới 2 tuổi.
Anh có thể không tin rằng tôi vẫn còn nhớ nhưng sự thực là tôi vẫn nhớ.
Tôi nhớ rằng trên nóc của những chiếc ô tô...
... đã đông chật những người...
... họ chúc mừng nhau, hôn nhau và cả la hét.
Thế chiến I kết thúc . Chúng ta đã thắng.
Đó cũng như buổi lễ tôn vinh một niềm tin...
...của hàng triệu người Mỹ, đặc biệt là Woodrow Wilson...
...chúng ta đã tham gia một cuộc chiến để kết thúc mọi cuộc chiến.
Giấc mơ của ông ấy là...
...thế giới có thể tránh khỏi những cuộc chiến tranh thảm khốc trong tương lai.
Tranh chấp giữa các cường quốc sẽ được giải quyết.
Tôi cũng nhớ...
... rằng mình đã không được phép ra khỏi nhà để chơi với lũ bạn...
...mà không đeo một chiếc khẩu trang.
Lúc ấy, đang có một dịch cúm dữ dội.
Rất nhiều người Mỹ đã chết khoảng 600 000.
Và cả hàng triệu người khác trên khắp thế giới.
Lớp học đầu tiên của tôi nằm trong một ngôi nhà gỗ nhỏ.
Nhưng không nghi ngờ gì cả, chúng tôi đã có một cô giáo phi thường.
Cô giáo đã cho cả lớp làm một bài kiểm tra mỗi tháng một lần...
...và rồi cô giáo sắp xếp lại chỗ ngồi cho học sinh dựa trên kết quả của bài kiểm tra ấy.
Ngay hàng dọc đầu tiên sẽ là vị trí của người có kết quả cao nhất,
...ở chỗ ngồi đầu tiên của hàng bên trái.
Tôi đã học vắt chân lên cổ để được ngồi ở vị trí hạng nhất ấy.
Phần lớn những bạn cùng lớp tôi là người da trắng, người Cáp ca (Caucasian), đại loại thế.
Cả học sinh da trắng theo đạo Tin lành.
Nhưng những đối thủ thực sự của tôi là những học sinh người Trung Quốc, Nhật Bản, Do Thái.
Vào thứ Bảy và Chủ nhật, tôi chơi với các bạn cùng lớp.
Họ đến các trường học của riêng họ. Học thứ tiếng mẹ đẻ của họ.
Họ học về văn hóa, về lịch sử của họ.
Và khi họ quay về, họ đã hạ quyết tâm sẽ đánh bại gã người Ai-len chết tiệt (McNamara) vào thứ Hai.
Nhưng họ không mấy thành công trong việc đó đâu.
Một nghị sĩ đã từng gọi ông là "Ngài McNamara biết tuốt. "
Cũng có vài lời đề nghị từ vài nghị sĩ
...bằng kinh nghiệm của họ rằng khi ngài đến đó,...
... ngài sẽ đem đến cho họ những bài học.
Ngài nghĩ gì về điều này?
Không. Có lẽ họ không biết rõ rằng có bao nhiêu điều tôi cũng không biết rõ.
Những điều tôi không biết thực ra nhiều lắm.
Tôi đã nỗ lực một cách nghiêm túc..
...để chuẩn bị cho bản thân thật chắc chắn trong cuộc chất vấn tại Quốc hội.
Có lẽ tôi đã bỏ ra 100 hay 200 tiếng đồng hồ...
...để tự kiểm tra mình trước mỗi kỳ họp Quốc hội.
Và mỗi giờ tự kiểm tra cần tới ba hoặc bốn giờ để chuẩn bị.
Vậy ngài nghĩ thế nào khi thái độ của ngài đôi lúc bỗng trở nên thật ngạo mạn?
Ngài đã bao giờ sai chưa?
Ồ, rồi, tất nhiên.
Tôi sẽ không cho anh biết là tôi đã sai ở chỗ nào đâu.
Nếu anh không biết, thì tôi cũng không nói với anh.
Ồ, vô số dịp như thế.
Tôi đã nộp hồ sơ xin vào trường Đại học Stanford. Tôi rất muốn học ở đó.
Nhưng do không đủ khả năng tài chính nên tôi đã đến Berkeley.
Năm mươi hai đô la tiền học phí một năm.
Tôi bắt đầu học ở Berkeley từ thời kỳ cuối cuộc Đại suy thoái.
Hai mươi lăm triệu người thất nghiệp.
Trong số 3500 người của khóa học...
...ba người được bầu vào Phi Beta Kappa (một danh hiệu rất vinh dự) từ năm thứ hai.
Trong ba người đó, một người nhận được học bổng Rhodes, Tôi thì đến đến Harvard...
...người thứ ba đã đi làm với mức lương $65 đô la một tháng...
...lúc đó có được việc làm thực sự đã là một điều hạnh phúc.
Xã hội đã đến bên bờ của...
...tôi không muốn nói đến một cuộc cách mạng...
...dù sao, nếu Roosevelt đã không làm những việc cần phải làm...
...có thể đã có nhiều xung đột và bạo lực xảy ra hơn thế.
Đó là hoàn cảnh tôi bị ném vào lúc đó.
Tôi chưa bao giờ nghe đến tên Plato và Aristotle...
...trước khi tôi trở thành một "tân binh" ở Berkeley.
Tôi vẫn nhớ rõ một giáo sư ở đó, thầy Lowenberg...
... cũng là một tân giáo sư triết học của trường...
Tôi luôn mong mỏi được đến giờ học đó.
Tôi tham gia nhiều khóa học về triết học hơn, đặc biệt là những khóa về logic...
...và cả về đạo đức học nữa.
Những áp lực về giá trị...
...thứ gì cũng luôn có nhiều mặt...
...và trách nhiệm đối với xã hội.
Sau khi tốt nghiệp trường ĐH California...
...Tôi tới học tại Trường Quản trị kinh doanh Harvard trong hai năm...
...sau đó tôi trở lại San Francisco.
Tôi bắt đầu tán tỉnh một thiếu nữ... chúng tôi đã gặp nhau lần đầu tiên từ năm 17 tuổi
... tại Berkeley:
Margaret Craig.
Tôi cũng thực hiện được vài bước tiến nhỏ trong 8 hoặc 9 tháng gì đó.
Sau đó tôi cầu hôn, và cô ấy nhận lời.
Cô ấy đã có một chuyến du lịch cùng người dì và mẹ cô ấy đi khắp nước Mỹ.
Cô ấy đánh điện cho tôi, " Em phải điền vào tờ giấy mời...
...tên đệm của em, nó là gì thế ?"
Tôi đánh điện trả lời, " Tên đệm của anh là Strange. "
Cô ấy bảo, " Em cũng biết là nó rất lạ lùng (strange cũng có nghĩa là lạ lùng), nhưng nó chính xác là gì cơ ?"
À, anh định nói, tên đệm của anh chỉ là Strange. Anh là Robert Strange McNamara.
Tôi đã có một đám cưới đẹp như trong mơ.
Cuối năm, chúng tôi có đứa con đầu lòng.
Việc sinh đẻ này tiêu tốn 100 đô la, và chúng tôi chỉ phải trả 10 đô một tháng.
Đó là những ngày tươi đẹp nhất trong cuộc đời chúng tôi.
Và rồi chiến tranh đến.
Tôi đã được thăng lên Phó giáo sư.
Tôi là Phó giáo sư trẻ nhất ở Harvard.
Khi ấy, lương của tôi là 4000 đô la một năm.
Trường quản trị kinh doanh Harvard cũng đã bắt đầu bão hòa về nhân sự.
Người trong trường phần lớn là những tình nguyện viên làm việc tự nguyện.
Ông Chủ nhiệm khoa đã thể hiện tầm nhìn xa của mình khi mang về một bản hợp đồng với Chính phủ...
...để đề cử một cán bộ của trường sẽ nhận trách nhiệm ...
...Quản lý thống kê trong lực lượng Không Quân.
Họ nói, " Hãy xem, không phải chúng tôi nhận bất kỳ ai các ông gửi đến đâu.
Chúng tôi sẽ tự chọn lấy. "
Mỗi người được phát một tấm thẻ đục lỗ...
...và đến Công ty Hàng không (Air Corps).
Chúng tôi sẽ chạy những chiếc thẻ đó bằng máy tính IBM...
...họ sẽ xếp hạng chúng tôi dựa trên tuổi tác, trình độ học vấn, thành tích đạt được...
...cấp độ, vân vân...
Họ tìm kiếm những người giỏi nhất, sáng giá nhất.
Những bộ óc mạnh mẽ nhất, có thể đưa ra được ...
...những đánh giá đúng đắn nhất.
Quân đội Mỹ vừa mới bắt đầu ném bom.
Chúng tôi ném bom vào ban ngày.
Tỷ lệ tổn thất là rất, rất lớn.
Họ đã ủy quyền cho chúng tôi thực hiện một nghiên cứu. Và kết quả là gì ?
Tỷ lệ thiệt hại chính xác là 20 phần trăm.
20% số máy bay rời khỏi Anh Quốc...
...bay đến Đức ném bom đã phải quay lại trước khi chúng kịp đến mục tiêu.
Thật là một thảm họa. Những cuộc không kích của chúng ta mất đi 20% hiệu quả.
Tôi nhớ có một bản báo cáo được gọi là Mẫu 1-A...
...hoặc cái gì đó đại loại thế, một bản báo cáo chiến dịch.
Đó là khi người ta hủy bỏ một cuộc hành quân, họ sẽ phải sẽ phải báo cáo lại lý do.
Chúng tôi đã thu thập tất cả các bản báo cáo đó, sau đó phân tích chúng...
...và chúng tôi đã đưa ra được kết luận:
Thật là vớ vẩn.
Họ bỏ dở các chiến dịch chỉ vì sợ hãi !
Bởi tỷ lệ tổn thất là 4% trên mỗi lần xuất kích.
Các trận đánh thường gồm có 25 lần xuất kích.
Nó không có nghĩa là chắc chắn ai cũng sẽ phải chết...
...nhưng sẽ có rất nhiều người bị thương vong. Họ biết điều đó...
...vậy nên họ cố tìm lý do để mình không phải xuất kích.
Họ đã báo cáo lại.
Một trong những chỉ huy khi đó là Curtis LeMay.
Đại tá chỉ huy một nhóm B-24.
Ông ấy là một trong những chỉ huy giỏi nhất tôi từng biết trong suốt cuộc chiến.
Nhưng ông ấy cũng quá hiếu chiến, có nhiều suy nghĩ khá cục súc.
Ông ấy đã đọc các báo cáo. và ra thông báo:
" Tôi sẽ luôn ngồi ngay trên chiếc máy bay dẫn đầu trong tất cả các chiến dịch.
Bất kỳ chiến đấu cơ nào cất cánh đều phải tới và tấn công mục tiêu đã định...
...nếu không, tất cả phi hành đoàn sẽ được đưa ra trước tòa án binh. "
Tỷ lệ các lượt không kích bị bỏ dở đã giảm đi hàng đêm.
Đó, ông ấy là một chỉ huy như vậy đó.
Thưa quý ông và quý bà, sau đây là Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ.
Các bạn của tôi, trong đêm Giáng sinh này...
...đang có 10 triệu người lính...
...đứng trong hàng ngũ quân đội của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ.
Một năm trước, 1,7 triệu người lính Mỹ đã chiến đấu ở nước ngoài.
Nhưng từ ngày 1 tháng 7 tới, con số đó sẽ tăng lên tổng cộng hơn 5 triệu.
Đây sẽ là một tin xấu đối với người Nhật trong một tương lai không xa.
Không quân Hoa Kỳ mới có thêm một loại máy bay được gọi là B-29.
Các máy bay B-17 và B-24 ở châu Âu cắt bom từ độ cao 15 - 16,000 feet (khoảng 4.8 km).
Sẽ có vấn đề đối với những máy bay này nếu mục tiêu được trang bị súng phòng không...
...và có các máy bay chiến đấu xuất kích.
Đề giải quyết vấn đề ấy, B-29 đã được chế tạo...
...để có thể cắt bom từ một độ cao lớn hơn...
...do đó, chúng ta có thể gây thiệt hại tối đa cho mục tiêu và giảm nhẹ thiệt hại cho chúng ta.
Tôi vừa tới thăm đơn vị Không quân số 8...
...đơn vị đầu tiên được cung cấp máy bay B-29, phi đội Máy bay ném bom số 58.
Chúng tôi đã bay trên những chiếc máy bay ấy từ căn cứ ở bang Kansas đến tận Ấn Độ.
Sau đó chúng tôi đã được tiếp dầu trên một vùng đồi núi tại Trung Quốc.
Các sân bay ở đó được người Trung Quốc xây dựng.
Đó thật là một điều không thể tin nổi.
Tôi vẫn còn nhớ cảnh họ kéo những con lăn lớn...
...để nghiền nát những tảng đá và làm cho mặt đất bằng phẳng.
Nếu có ai đó trượt chân ngã, chắc chắn con lăn khổng lồ sẽ lăn qua anh ta...
...lúc ấy mọi người chỉ cười và tiếp tục công việc.
Chúng ta sẽ mang những máy bay B-29 đến đó...
Vì ở đó không có các máy bay tiếp dầu trên không. nên chúng ta phải đổ đầy nhiên liệu cho chúng...
...bay từ Ấn Độ tới Thành Đô, nạp nhiên liệu, bay ngược lại Ấn Độ...
...thực hiện đủ các nhiệm vụ xả nhiên liệu ở Thành Đô...
...lại bay tới Yawata, Nhật Bản, ném bom rồi những cối xay gió bằng thép sẽ quay lại Ấn Độ.
Chúng tôi đã thử nghiên cứu công việc này để thu được hiệu quả tối đa...
...chúng tôi cũng nhận ra, nếu muốn các máy bay B-29 quay lại được...
...thay vì xả nhiên liệu, họ sẽ phải nạp thêm.
Đó thực sự là một công việc vẽ rắn thêm chân, ôm rơm rặm bụng.
Và cuối cùng LeMay cũng tới, đưa ra nhận định và thuyết phục Bộ chỉ huy...
...để chuyển công việc đó tới thực hiện tại Marianas, nơi có thể tấn công Nhật Bản tiện lợi nhất.
LeMay chỉ quan tâm đến một điều duy nhất:
"Tiêu diệt mục tiêu."
Hầu hết các vị chỉ huy Không quân đều có thể nói rõ họ có tổng cộng bao nhiêu máy bay...
...họ đã ném bao nhiêu tấn bom, hoặc những điều đại loại như thế.
Nhưng ông ấy là người duy nhất mà tôi biết...
...trong hàng ngũ những chỉ huy cấp cao của Không quân quan tâm đến...
...sự mất mát đối với những người lính của ông ấy với mỗi mục tiêu bị hủy diệt.
Tôi đã ở đảo Guam, dưới quyền chỉ huy của ông ấy, từ tháng 3 năm 1945.
Chỉ trong một đêm duy nhất, chúng tôi đã thiêu chết...
...100,000 người Nhật Bản ở Tokyo.
Gồm đàn ông, phụ nữ, và trẻ em.
Các ông có ý thức được những điều đã xảy ra không ??
Ồ, có chứ...
...là một phần của bộ máy cơ chế, về mặt lý trí, chúng tôi chấp nhận điều đó.
Tôi phân tích các quá trình ném bom, và nghiên cứu cách tối ưu chúng.
ví dụ như, không phải đặt nặng vấn đề phải giết được nhiều người hơn...
...mà là thực hiện hiệu quả hơn việc làm suy yếu đối phương.
Tôi đã viết trong một bản báo cáo phân tích...
...về hiệu quả của các đợi hành quân ném bom của máy bay B-29.
Máy bay B-29 có thể bay cao hơn các loại máy bay khác, cao hơn cả lưới phòng không mặt đất...
...nên tỷ lệ thương vong phải nhỏ hơn.
Vấn đề ở chỗ hiệu quả tấn công vẫn rất thấp.
Bây giờ tôi không muốn gợi ý điều gì đó là những gì bản báo cáo của tôi đề cập đến...
...nó dẫn đến một điều... Tôi sẽ gọi nó là "Ném bom túi bụi".
Không phải tôi chối bỏ trách nhiệm bản thân hoặc đổ lỗi cho những vụ ném bom túi bụi.
Tôi cũng không dám đảm bảo rằng...
...tôi đã đi guốc trong bụng LeMay...
...nhưng sự thật là những đợt ném bom đã hoàn toàn không hiệu quả như mong muốn...
...điều đó cần phải được thay đổi thực sự. Nhưng dù sao, đó cũng là những gì ông ấy đã làm.
Ông ấy ở trên những chiếc B-29 từ độ cao 5000 feet (1.5km)...
...và quyết định ném bom theo kiểu "Ném bom túi bụi".
Tôi đã tham gia buổi chất vấn...
...những thành viên của phi hành đoàn B-29 đã xuất kích đêm hôm đó.
Căn phòng chật kín những người trong phi hành đoàn và các điều tra viên.
Một đội trưởng đứng dậy, anh ta còn khá trẻ, anh ta nói:
"Chết tiệt thật, tôi muốn biết thằng chó nào đã...
...đưa những chiếc chiến đấu cơ tuyệt vời, được thiết kế để thả bom từ độ cao 23,000 feet (7km)...
...xuống thả bom ở độ cao có 5000 feet (1.5 km), và người lái phụ của tôi đã chết.
Anh ta bị trúng đạn. "
LeMay nói rất ngắn gọn.
Tôi chưa bao giờ nghe ông ta nói...
...nhiều hơn 2 từ trong 1 câu.
Nó thường đơn giản chỉ là, "Đúng," " Không," "Ừ"...
..."Hết rồi," hoặc " Bố sư khỉ. " Đó là tất cả những gì ông ta nói.
Và LeMay hoàn toàn không khuyến khích những lời phê bình.
Ông ta không bao giờ muốn tranh luận với ai.
Ông ấy đứng dậy.
"Tại sao anh lại ở đây ?
Tại sao chúng ta lại ở đây ?
Anh đã mất đi người lái phụ. điều đó cũng khiến tôi đau đớn...
...chẳng kém gì anh.
Tôi đã đưa anh ta ra đó.
Và giờ tôi ở đây, tôi hiểu điều đó có nghĩa là gì.
Nhưng anh chỉ mất đi một người lái phụ...
...còn chúng ta sẽ tiêu diệt Tokyo. "
50 dặm vuông quanh Tokyo đã bị thiêu cháy.
Tokyo là một thành phố bằng gỗ, và khi bị ném bom...
...nó sẽ bốc cháy.
Sự lựa chọn của những quả bom lửa...
...chúng đến từ đâu ?
Tôi nghĩ vấn đề...
...không nằm ở sự lựa chọn của những quả bom. Vấn đề là...
...để chiến thắng, có nên giết chết 100,000 người trong một đêm ?
Bằng bom cháy hoặc cái gì đó khác ?
Câu trả lời của LeMay rõ ràng là " Có"
" McNamara, có phải ông định nói...
...thay vì giết chết 100,000 người...
...thiêu chết 100,000 người Nhật Bản trong một đêm...
...chúng ta nên thiêu chết ít người hơn hay nói chung không thiêu chết ai cả ?
Để rồi trong những người lính của chúng ta đổ bộ vào bờ biển và tiến đến Tokyo...
...sẽ có hàng chục ngàn người ngã xuống ??
Có phải ông đang đề nghị điều đó ? Thế là đạo đức ? Thế là khôn ngoan ?"
Tại sao lại cần phải ném một quả bom nguyên tử...
...trong khi LeMay đã thiêu cháy cả nước Nhật ?
Và không chỉ Tokyo, ông ấy ném bom ra cả các thành phố khác.
58% thành phố Yokohama. Yokohama lớn ngang bang Cleveland.
58% bang Cleveland đã bị phá hủy.
Tokyo cũng lớn tương đương New York. 51% New York bị tàn phá.
99% diện tích Chattanooga, bằng Toyama.
40% diện tích Los Angeles, nghĩa là Nagoya.
Tất cả đã xong xuôi...
...từ trước khi quả bom nguyên tử được thả xuống.
Quả bom mà, có thể hiểu, được thả xuống theo lệnh của LeMay.
Tính cân xứng nên là một định hướng cho cuộc chiến.
Giết chết 50 đến 90%...
...người dân Nhật Bản trong 67 thành phố...
...và sau đó tiếp tục ném xuống đầu họ hai quả bom nguyên tử...
...đó không phải là sự công bằng, đối với không ít người...
...để đạt được mục tiêu mà chúng ta đã đề ra.
Tôi không chê trách Truman vì đã sử dụng bom nguyên tử.
Cuộc chiến giữa Hoa Kỳ-Nhật Bản là một trong những cuộc chiến tàn khốc nhất...
...trong lịch sử loài người.
Những phi công Kamikaze (Thần Phong), cảm tử, không thể tin nổi.
Điều duy nhất có thể phê phán...
...chính là sự giành giật của con người với những quyền lợi, trước kia và cả bây giờ...
...chưa thực sự gắn với cái mà tôi gọi là "Nguyên tắc của chiến tranh. "
Có không một nguyên tắc ngăn bạn đừng ném bom, đừng chém giết...
...đừng thiêu chết 100,000 dân thường trong chỉ một đêm ?
LeMay nói, "Nếu chúng ta thua trong cuộc chiến...
...tất cả chúng ta sẽ bị xét xử như những tội phạm chiến tranh. "
Tôi nghĩ ông ấy đã nói đúng.
Ông ấy, và cả tôi nữa...
...đã cư xử như những tên đồ tể chiến tranh.
LeMay nhận ra những gì mà ông ấy làm...
...được coi là điều đồi bại...
...nếu phe của ông ấy thua.
Nhưng điều gì khiến bạn trở thành kẻ đồi bại nếu bạn thua và không phải nếu bạn chiến thắng ?
Ở vài điểm, chúng ta sẽ phải xem xét đến chiến tranh Việt Nam, và tôi muốn biết...
...liệu ông có thể nói về nó như thế nào.
À, ừ...
...một câu hỏi khó, rất khó. Tôi nghĩ...
Tôi nghĩ chúng ta cần tiếp cận nó trong bối cảnh của Chiến tranh Lạnh.
Nhưng đầu tiên tôi muốn nói đến Ford.
Tôi đã trở lại từ sự kết thúc của Thế chiến II.
Hôm ấy tôi bị đau đầu kinh khủng...
...nên Marg đã đưa tôi đến một bệnh viện địa phương của Không lực Hoa Kỳ.
Một tuần sau, Marg quay lại...
...rất nhiều hiện tượng của các triệu chứng.
Thật khó tin, tôi không nghĩ Tôi đã nghe về một trường hợp khác...
...khi hai người, chồng và vợ...
...cùng ngồi xuống, chỉ im lặng, ngồi yên như những pho tượng.
Chúng tôi đã cùng ở trong bệnh viện vào ngày Chiến thắng ấy.
Một người bạn của tôi nói:
"Chúng ta sẽ đi tìm một công ty ở Mỹ cần đến...
...những lời khuyên và khả năng của cái nhóm nhỏ phi thường này...
...Tôi sẽ xây dựng nó và anh sẽ tham gia. "
Tôi trả lời, "Cứ tiếp tục mơ mộng đi. Tôi sẽ trở lại Harvard.
Marg và tôi đều muốn thế. Tôi sẽ sống cả đời mình ở đó. "
Ông ấy bảo, " Này, Bob, anh sẽ đủ sức thanh toán viện phí của Marg đâu.
Anh đã dở hơi mất rồi. " Ông ấy nói tiếp, " Dù sao...
...cái công ty cần trợ giúp nhiều nhất nước Mỹ lúc này là Ford. "
Tôi nói, " Sao ông lại biết điều đó ?" " Tôi đã đọc một bài báo trong tạp chí Life. "
Trong số 1000 người điều hành tại Ford...
... Tôi không tin có đến 10 người đã tốt nghiệp Cao đẳng...
...và Henry Ford II cần sự giúp đỡ.
Họ sẽ kiểm tra chúng ta,
trong suốt 2 ngày liên tiếp...
...kiểm tra trí tuệ, kiểm tra thành tích, kiểm tra cá nhân, anh biết đấy.
Nghe có vẻ buồn cười, nhưng tôi vẫn nhớ một câu hỏi trong những bài kiểm tra ấy là:
"Anh đã bao giờ muốn mình trở thành một người trồng hoa thay vì một thợ mỏ chưa ?"
Tôi đã từng là một người trồng hoa. Công việc của tôi cũng gần như vậy...
...suốt vài kỳ nghỉ Giáng sinh của tôi.
Tôi làm việc như người thợ mỏ. Lý do cũng khá rõ ràng.
Đây là một nhóm 10 người đã được huấn luyện...
...với tư cách một cán bộ, ứng cử viên tại Harvard.
Trong một vài bài kiểm tra, chúng tôi có số điểm cao chưa từng thấy.
Ở một vài bài kiểm tra khác, chúng tôi chỉ nằm trong số những người cao điểm hơn.
Từ năm 1926 đến năm 1946, kể cả những năm chiến tranh...
...Công ty Ford Motor trở nên khánh kiệt.
Có lẽ là do ý Chúa.
Tôi đã nghĩ chúng ta cũng phải có trách nhiệm với các cổ đông...
...và Chúa chúng giám, anh không thể tin rằng tình hình lúc đó tệ như thế nào đâu.
Họ không có đơn vị nghiên cứu thị trường nào Tôi đã xây dựng bộ phận ấy.
Người quản lý hỏi, "Các ông muốn chúng tôi nghiên cứu những gì ?"
Tôi trả lời, " Tìm hiểu xem những khách hàng nào mua xe Volkswagens.
Ai cũng nói đó không phải là chiếc xe tốt.
Thế mà mỗi năm họ vẫn bán được tới 20 000 chiếc...
...tôi muốn biết điều gì đã xảy ra vậy.
Điều đó có bình thường không, chỉ là lên xuống của thị trường ?
Hãy tìm xem những ai mua chúng. "
Sáu tháng sau, ông ta đến gặp tôi, và nói:
"À, họ là những giáo sư, họ là các bác sỹ, các luật gia...
...rõ ràng là họ có đủ khả năng mua những chiếc xe tốt hơn. "
Ồ, điều đó khiến tôi bắt đầu nghĩ về những gì mà các công ty nên thực hiện.
Có phải chúng ta đã bỏ lỡ mất một thị trường ?
Thời đó, không người Mỹ nào muốn mua những chiếc xe rẻ tiền.
Họ muốn tiêu xài một cách phô trương.
Cadillac, với phần thân xe, dài miên man...
...đó là phong cách của ngành công nghiệp ô tô vào 10 - 15 năm trước.
Đó là những gì chúng tôi phải chống lại.
Chúng tôi giới thiệu mẫu xe Falcon như một mẫu xe kinh tế hơn...
...đó là một thành công lớn, đầu tư khôn ngoan.
Chúng tôi đã vớ bẫm.
Tôi nói, "Thế còn về các tai nạn ? Người ta nhắc nhiều đến các tai nạn. "
"Ồ, vâng, chúng tôi sẽ cho thu thập dữ liệu. "
Hàng năm, có khoảng 40 000 người chết trong các vụ tai nạn ô tô...
...và khoảng 1-1.2 triệu người bị thương.
Tôi hỏi, "Nguyên nhân là gì ?" " Thật rõ ràng.
Đó là sai lầm của con người và thiếu sót của máy móc. "
Tôi nói, " Nếu là do máy móc, có thể liên quan đến chúng ta. Tìm hiểu xem.
Nếu nguyên nhân nằm ở máy móc, tôi muốn ngăn chặn. "
Anh ta nói: "Có rất ít số liệu thống kê "
Tôi trả lời, " Chết tiệt, hãy thử xem chúng ta có thể tìm hiểu được gì. "
"Có một nơi mà chúng ta có thể tìm hiểu gần như mọi thứ về máy móc...
...đó là phòng thí nghiệm Hàng không Cornell. "
Họ nói, "Vấn đề nằm ở sự bao bọc. "
"Khi đi mua trứng, liệu ông có biết những quả trứng được đặt vào hộp carton như thế nào ?"
Tôi trả lời, " Tôi chẳng bao giờ đi mua trứng. Vợ tôi mới đi. "
Họ trả lời, "À, ông hãy hỏi bà ấy, khi bà ấy đặt hộp carton xuống...
...bàn bếp lúc về nhà, liệu trứng có bị bể không ?"
Tôi hỏi Marg và bà ấy bảo không.
Cornell giải thích, "Đó là vì chúng đã được bao bọc rất cẩn thận.
Giờ, nếu chúng ta cũng giữ chặt mọi người ở trong xe theo cách như vậy...
...chúng ta có thể giảm nhẹ những va đập. "
Chúng ta thiếu phòng thí nghiệm, nên chúng tôi thí nghiệm bằng cách ném những mô hình đầu người...
...được bọc theo những cách khác nhau xuống cầu thang của tòa nhà Cornell.
Nghe có vẻ hơi vô lý, nhưng sự thực là thế đấy.
Vấn đề là bao bọc, chúng ta có thể thay đổi điều đó.
Trong tai nạn, lái xe hay bị va chạm với tay lái.
Hành khách thường xuyên bị thương vì va phải kính chắn gió...
...hoặc thanh chắn phía trên, hay bảng điều khiển.
Nên ở mẫu xe năm 1956 của hãng Ford chúng tôi đã thiết kế vô lăng ...
...chống va đập. chúng tôi giới thiệu những...
...bảng điều khiển bọc bông mút, và cả dây an toàn.
Chúng tôi đã ước tính nếu 100% người trong xe thắt dây an toàn ...
...hàng năm sẽ có tới hơn 20 ngàn mạng sống được cứu.
Mọi người thường làm trái ngược lại những gì được khuyên.
Bạn sẽ khó có thể buộc người ta phải thắt dây an toàn.
Nhưng thực sự chúng đã cứu mạng họ.
Bây giờ, hãy để tôi điểm qua.
Khi đó là tháng Bảy, năm 1960.
John Bugas, phó Giám đốc, có nhiều mối quan hệ trong công ty...
...đang rắp ranh nhòm ngó chiếc ghế Giám đốc.
Tôi trong nhóm chịu trách nhiệm về tất cả các bộ phận của xe.
Henry là một con cú đêm. Anh ấy luôn muốn ra ngoài buổi đêm.
Anh biết đấy, lúc đó là 2 giờ sáng, đại loại thế.
Anh ấy nói, " Thôi nào, đội mũ ấm vào. " " Tôi không muốn, tôi muốn đi ngủ. "
John bảo, " Tôi sẽ đi với anh, Henry. " "Tôi có hỏi cậu đâu. Tôi rủ Bob. "
Anh ấy gọi, " Bob, đi thôi nào. " Cuối cùng tôi cũng phải ngồi dậy.
Lúc đó, anh ta đề nghị tôi làm Giám đốc.
Tôi trở thành vị Giám đốc đầu tiên trong lịch sử công ty...
...và không chỉ phải một thành viên trong gia đình Ford.
5 tuần sau, tôi nghỉ việc.
Điện thoại đổ chuông...
...đầu dây bên kia nói: " Tôi là Robert Kennedy.
Anh tôi, Jack Kennedy, muốn ông...
...gặp anh rể tôi, Trung sĩ Shriver. "
4h, Sarge đến. Tôi chưa bao giờ gặp anh ta.
Anh ta nói, " Tôi được em rể tôi Jack Kennedy ủy quyền...
...đến mời ông giữ vị trí Bộ trưởng Bộ Tài chính. "
"Ông điên rồi. Tôi đâu biết gì về tài chính...
...tôi không đủ tư cách để nhận chức vụ đó. "
"Đề phòng việc ông có thể từ chối, Tổng thống đắc cử...
...ủy quyền tôi đề nghị ông nhận vị trí Bộ trưởng bộ Quốc phòng. "
" Thế chiến II đã diễn ra được 3 năm...
...nhưng làm Bộ trưởng bộ Quốc phòng ? Tôi cũng đâu đủ tư cách nhận vị trí đó. "
Anh ta nói tiếp, " Dù thế...
...ông có sẵn lòng dành cho Tổng thống một cuộc hẹn không ?"
Tôi về nhà. Tôi gặp Marg.
Nếu tôi có thể chỉ định các quan chức cao cấp trong các bộ phận...
...và nếu tôi được đảm bảo Tôi sẽ không...
...trở thành một phần của cái bộ máy hành chính chết tiệt ở Washington.
Cô ấy bảo, "À, cũng được, nhưng tại sao ông không thử thương thảo một hợp đồng với chính Tổng thống...
...và nếu ông ta đồng ý với các điều khoản thì cứ nhận lời đi. "
Tổng giá trị tài sản tôi có lúc đó vào khoảng 800 000 đô la...
...nhưng tôi vẫn còn sở hữu số lượng cổ phiếu đáng giá hàng triệu.
Và tôi cũng là một trong những giám đốc được trả lương cao nhất trên thế giới.
Tương lai thật tươi sáng.
Chúng tôi đã có những đứa con.
Cuộc đời của chúng có thể sẽ thay đổi hoàn toàn.
Múc lương của một Bộ trưởng trong chính phủ là khoảng 25 000 đô la một năm.
Nên chúng tôi giải thích với các con...
...chúng có thể không được chăm sóc cẩn thận như trước... Ít quan tâm hơn.
Marg có thể ít quan tâm đến chúng hơn.
Tuyết rơi.
Ban Thư ký đưa tôi đến tòa nhà bằng một con đường vòng qua phía sau.
Tôi vẫn còn nhớ, có một chiếc ghế sôpha...
...hai chiếc ghế bành với đèn bàn ở giữa.
Jack Kennedy ngồi trên một chiếc...
...và Bobby Kennedy ngồi trên chiếc còn lại.
" Thưa Tổng thống, thật là ngớ ngẩn. Tôi không đủ tư cách. "
" Nghe này, Bob... "
Ông ấy nói, " Tôi cũng không nghĩ rằng có trường dạy làm Tổng thống nữa.
Hãy nhận lời. Tôi sẽ công bố ngay bây giờ. "
Vậy là ông ấy viết một thông báo, rồi chúng tôi cùng đi ra cửa trước.
Tất cả các máy quay, và phóng viên đang tụ tập rất đông ở đó.
Đó là những gì Marg đã khuyên. Tôi đã đồng ý.
Tôi xuất hiện trên truyền hình trực tiếp.
Ổn rồi, tại sao chúng ta không chụp vài kiểu ảnh nhỉ ?.
Tôi đã đề nghị Robert McNamara...
...đảm đương trọng trách Bộ trưởng bộ Quốc phòng .
Và tôi lấy làm hân hạnh nói rằng ông ấy đã chấp nhận gánh vác trách nhiệm này.
Mr. McNamara rời vị trí lãnh đạo công ty Ford...
...đó là cả một sự hi sinh bản thân to lớn.
Mọi thứ bắt đầu như thế.
Anh biết đấy, đó là một khoảng thời gian đau buồn.
Vợ tôi đã bị tổn thương...
...thậm chí đã mất vì quá căng thẳng. Con trai tôi cũng bị tổn thương.
Tôi rất buồn, nhưng..
...đó là những năm tuyệt nhất trong cuộc đời chúng tôi...
...tất cả các thành viên trong gia đình tôi đều hưởng lợi từ nó.
Thật khủng khiếp.
Ngày mồng 2 tháng 10.
Tôi đã trở lại từ Việt Nam.
Vào thời điểm đó, chúng ta có khoảng 16 000 cố vấn quân sự (ở Việt Nam).
Tôi khuyên Tổng thống Kennedy và Hội đồng an ninh quốc gia...
...rằng chúng ta nên lập một kế hoạc và mục tiêu...
...để rút các cố vấn khỏi đó trong vòng 2 năm.
Kennedy thông báo chúng ta đã, đang hoặc sẽ rút hết số cố vấn quân sự...
...vào năm 1965, rút khoảng 1000 cố vấn đến cuối năm 1963, và chúng tôi đã thực hiện như thế.
Nhưng đã có một cuộc đảo chính ở miền Nam Việt Nam.
Diệm bị lật đổ...
...ông ta và người em trai bị giết.
tôi đang trò chuyện với Tổng thống....
...đúng lúc đó, chúng tôi nhận được tin.
Tôi chưa bao giờ trông thấy ông ấy...
...thất vọng đến thế. Ông ấy tái nhợt đi.
Kennedy và tôi có những bất đồng với ông Diệm, nhưng lạy Chúa...
...ông ấy là nhà chức trách. Ông ấy là nguyên thủ quốc gia.
Và ông ấy bị lật đổ trong một cuộc đảo chính quân sự.
Cả Kennedy và tôi đều hiểu rằng, về một khía cạnh nào đó...
...Chính phủ Hoa Kỳ phải chịu trách nhiệm về điều đó.
Tôi ở trong văn phòng của mình tại Lầu Năm Góc...
...điện thoại đổ chuông đó là Bobby.
Tổng thống vừa bị ám sát tại Dallas.
Khoảng 45 phút sau, Bobby gọi lại...
...và thông báo Tổng thống đã qua đời.
Jackie muốn tôi đến bệnh viện.
Chúng tôi đưa thi thể Tổng thống về Nhà Trắng lúc đó là khoảng 4 giờ sáng...
...và gọi người quản lý nghĩa địa Arlington
Ông ấy và tôi...
...đi qua sân nghĩa địa.
Đó là khoảng sân rất đẹp.
Những ngã tư màu trắng, hàng thẳng hàng.
Cuối cùng tôi cũng tìm ra...
...nơi có địa thế đẹp nhất trong cả khu nghĩa trang.
Tôi gọi Jackie ở Nhà Trắng...
...và yêu cầu cô ấy đến đây ngay. Cô ấy chấp nhận ngay lập tức.
Đó chính là nơi mai táng thi hài Tổng thống Kennedy ngày nay.
Một người bảo vệ khu vực vườn cây nói với tôi...
Ông ấy...
...đã từng tháp tùng Tổng thống Kennedy đi một vòng nơi đó...
...một tuần trước.
Kennedy nói...
...đây chính là nơi đẹp nhất ở Washington.
Đó cũng là nơi ông ấy được an táng
Tôi sẽ cố hết sức.
Đó là tất cả những gì tôi có thể làm.
Tôi cần sự giúp đỡ của ông...
...và Chúa.
Hãy cố xử lý cho êm đẹp.
Đừng khiến mọi việc rối tung lên.
Chúng ta đang tham gia chiến tranh Vietnam.
Vả lại Tổng thống...
...và Bộ trưởng bộ Quốc phòng của ông ấy vẫn tiếp tục lừa dối ...
...cung cấp những thông tin sai lệch cho người dân Mỹ, như thế đã là quá đủ.
Mồng 2 tháng 8...
...Khu trục hạm Maddox báo cáo đã bị tấn công...
...bởi một tàu tuần tiễu của Bắc Việt Nam.
Đó là hành động tấn công vào nước Mỹ. Chúng ta đang ở trong hải phận quốc tế.
I tôi đã cử các sĩ quan của Lầu Năm Góc đi điều tra và phát hiện được...
..một mẩu vỏ tàu đã được nhận diện...
...là của phía Bắc Việt Nam trên boong tàu Maddox.
Nên không ai nghi ngờ những gì đã xảy ra.
Nhưng, trong mọi hoàn cảnh, chúng ta không đáp trả.
điều đó thật sự khó khăn.
Thật khó khăn với Tổng thống.
Có những nhân vật rất cao cấp, đã nói:
"Lạy Chúa, cái ông Tổng thống này thật là... "
Họ không nói thẳng là "kẻ hèn nhát," nhưng đại ý là...
..." Ông ta không hề bảo vệ những lợi ích của nước Mỹ. "
Hai ngày sau, tàu Maddox và Turner Joy, hai khu trục hạm...
...báo cáo họ đã bị tấn công.
Họ đã thăm dò bằng sóng âm. Nhiều thủy lôi bị phát hiện.
Có dấu hiệu tấn công từ các tàu tuần tiễu.
Họ tốn 10 h để tìm hiểu chuyện quái gì đang diễn ra.
Một chỉ huy nhận định, "Không chắc chắn chúng ta đã bị tấn công. "
Một số khác lại cho rằng, "Rõ ràng là họ đã làm vậy. "
Cuối cùng, vào cuối ngày, Đô đốc Sharp nói:
"Đúng, có thể chắc khẳng định điều đó đã xảy ra. "
Nên tôi báo cáo với Johnson, kết quả là...
...Bắc Việt Nam đã bị ném bom.
Johnson nói, "Có thể chúng ta phải leo thang chiến tranh.
Tôi sẽ không làm vậy nếu không được Quốc hội chấp thuận. "
Và ông ta đề xuất một phương án, được coi là...
...sẽ trao toàn quyền cho Tổng thống để đưa đất nước vào tình trạng chiến tranh:
Đó là giải pháp Vịnh Bắc Bộ.
Bây giờ, tôi sẽ trở lại với vụ tấn công ngày 4/8.
Nó chỉ là nhầm lẫn. Các sự kiện sau đó cho thấy...
...nhận định rằng chúng ta đã bị tấn công thực ra là sai lầm.
Nó không hề xảy ra.
Và nhận định rằng chúng ta đã bị tấn công vào mồng 2/8...
...mà chúng ta đưa ra, thì đúng. Chúng ta đã bị tấn công.
Mặc dù vẫn còn nhiều tranh cãi về thời điểm.
Chúng ta đã có 1 nhận định đúng và một nhận định sai.
Cuối cùng, Tổng thống Johnson được cho phép ném bom trả đũa...
...cái mà ông ấy nghĩ là đợt tấn công thứ hai (của Bắc Việt).
Nó không hề xảy ra, nhưng nó không thích hợp với điều tôi đã nói ở đây.
Ông ấy được phép tấn công nếu nó đã xảy ra.
Ông ấy tin rằng đó là quyết định cố ý...
...của các nhà lãnh đạo chính trị và quân sự Bắc Việt Nam...
...để leo thang xung đột...
...đó là dấu hiệu cho thấy họ sẽ không ngừng lại.
Chúng ta đã sai.
Nhưng chúng ta đã suy diễn những hành động đó.
Chúng ta đã phải trả giá đắt.
Chúng tôi lầm lẫn, hoặc chúng tôi đã chỉ nhìn thấy một nửa vấn đề.
- Chúng ta chỉ thấy những gì chúng ta tin. - Anh nói đúng.
Niềm tin và tầm nhìn.
Cả hai đều sai.
Mọi người Mỹ đều biết, dù rất nhiều người muốn quên đi...
...nguy cơ mâu thuẫn lan rộng.
Chúng ta vẫn cố gắng không làm chiến tranh lan rộng.
Chúng tôi đưa ra " Chiến dịch Sấm rền"...
...chiến dịch mà sau một năm, nó trở thành một chiến dịch ném bom vô cùng nặng nề.
Lớn hơn 2 hoặc 3 lần số bom chúng ta đã ném xuống...
...Tây Âu trong suốt Chiến tranh thế giới thứ II.
Nó không hẳn là vấn đề quân sự.
Đó là cuộc chiến của trái tim và lý trí của người dân Nam Việt Nam.
Với tư cách điều kiện tiên quyết, chúng ta phải bảo đảm an toàn cho họ.
Ngày nay người ta công bố tổng số thương vong của người Mỹ ở Việt Nam...
...con số là 4877 người trong đó có 748 người chết.
Bộ trưởng Quốc phòng McNamara, trong mỗi lần suốt 7 chuyến viếng thăm tới Việt Nam...
...đã tìm thấy một số khía cạnh tích cực của cuộc chiến.
Ấn tượng sâu đậm nhất mà tôi nhận thấy...
...nằm ở chỗ chúng ta đã không thua.
Người dân Bắc Việt Nam, chúng ta tin, có 9 Trung đoàn quân đội chính quy...
Một số lính của ta đã được huấn luyện trong một công viên ở Kentucky trước khi sang Việt Nam.
Nhưng họ không được chuẩn bị để đối diện với những cành cây, gai góc, rừng rậm...
...những vách đá dựng đứng, nhiệt độ 32o C, sâu bọ...
Nó đã thay đổi từ một cuộc chiến bẩn thỉu nho nhỏ thành một cuộc chiến bẩn thỉu tầm cỡ trung bình.
Người Việt Nam vẫn là lực lượng chiến đấu chính và chết cũng rất nhiều...
...nhưng sau vài tuần, thương vong của lính Mỹ bắt đầu tăng.
Nước Mỹ đã chiến thắng trong cuộc chiến. Điều đó khiến cho nó không có lỗi.
Và chúng ta đã tuyên chiến với sự bạo ngược và xâm lăng.
Nếu đất nước nhỏ bé này sụp đỏ và không thể bảo vệ nền độc lập...
...hãy thử nghĩ xem điều gì sẽ xảy ra với các quốc gia nhỏ bé khác.
Tôi sẽ trở lại một thời điểm.
Vào giai đoạn cuối cuộc khủng hoảng tên lửa ở Cuba...
...Tôi nghĩ chúng ta đã đặt mình vào vị trí của người Liên xô.
Trong trường hợp của Việt Nam, chúng ta không biết họ đủ rõ để có thể thấu cảm.
Kết quả là hàng loạt sự hiểu lầm.
Họ nghĩ rằng chúng ta đơn giản chỉ là những kẻ thay thế người Pháp cai trị Việt Nam...
...và chúng ta tìm kiếm những kẻ thần phục ở cả miền Bắc và miền Nam...
...tìm kiếm những nguồn lợi từ thuộc địa, nghe thật là lố bịch.
Còn chúng ta, chúng ta coi Việt Nam như một thành tố trong Chiến tranh Lạnh.
Giờ, họ coi rằng đó là một cuộc nội chiến.
Không có nhiều ví dụ lắm...
... làm thế nào để mang hai "cựu" kẻ thù lại gần nhau...
...ở mức độ cao nhất, và thảo luận về điều đa xảy ra.
Tôi đưa ra giả thuyết rằng mỗi người trong chúng ta có thể...
...thực hiện những mục tiêu của đời mình mà không phải chịu những mất mát lớn.
Tôi muốn thử nghiệm điều đó ở Việt Nam.
Cựu Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam...
...một người tuyệt vời tên là Thạch (Nguyễn Cơ Thạch) nói, "Các ông đã hoàn toàn sai rồi.
Chúng tôi chiến đấu vì nền độc lập. Chúng tôi chống lại kẻ nào muốn biến chúng tôi thành nô lệ"
Chúng tôi gần như choáng váng. Đó là buổi trưa của ngày đầu tiên.
" Có phải ông định nói rằng đó không phải là tấm thảm kịch của các ông...
...khi có đến 3 400 000 người Việt Nam bị giết...
...trong khi đó dân số của chúng tôi là khoảng những 27 triệu người Mỹ?
Các ông đã thực hiện được điều gì ?
Các ông không nhận được nhiều hơn những gì chúng tôi sẵn sàng đưa ra ngay từ đầu.
Các ông cũng không hề có được hòa bình, thống nhất một cách trọn vẹn. "
" Ông McNamara, có lẽ ông chưa bao giờ đọc sách lịch sử.
Nếu có, ông phải biết rằng chúng tôi không phải con tốt đen của Trung Quốc và Liên Xô.
Ông không biết điều đó ư ?
Ông có biết rằng chúng tôi đã chiến đấu chống giặc phương Bắc đô hộ suốt 1000 năm ?
Chúng tôi chiến đấu cho nền độc lập. và sẽ chiến đấu cho đến người cuối cùng.
Chúng tôi đã quyết tâm rằng...
...dù người Mỹ có ném bao nhiêu bom đạn xuống đây, không gì có thể ngăn cản chúng tôi được. "
Điều gì khiến chúng ta trở nên sáng suốt ?
Chúng ta có cuốn sách nào về sự sáng suốt không ?
Chúng tôi là quốc gia mạnh mẽ nhất trên thế giới hiện nay.
Tôi không tin chúng tôi chưa từng...
...ứng dụng cho kinh tế, chính trị hoặc sức mạnh quân sự một cách độc lập.
Nếu chúng tôi tuân theo những luật lệ của Việt Nam có thể chúng ta đã không ở đây.
Không có đồng minh nào cho không chúng tôi cả.
Không phải Nhật Bản, Đức, cũng không phải Anh hay Pháp.
Nếu chúng tôi không thể thuyết phục các quốc gia với những giá trị có thể so sánh được...
...những nguyên nhân đáng trọng, chúng tôi đã rà soát lại những lý do của chúng tôi.
Người Mỹ đã phải đối mặt với những thương vong nặng nề nhất vào tuần trước.
543 người chết. 1247 người bị thương.
Tổng số thương vong trong cuộc chiến đã tăng lên con số 18 239.
Nam Việt Nam tuyên bố số người chết của họ trong tuần trước là 522 người.
Thiệt hại của phía Cộng sản không được thông báo.
Những thương vong đó là do cuộc oanh tạc của phía Cộng sản ...
...vào lực lượng Lính thủy đánh bộ đóng tại Khe Sanh.
Bắc Việt Nam đã khép chặt vòng vây của mình quanh...
các mục tiêu quân sự, chuẩn bị một cuộc tấn công toàn diện.
Điều gì đã khiến ông cảm thấy ông là tác giả của cả mớ bòng bong này...
...hay chỉ là do mọi sự đã nằm ngoài tầm kiểm soát ?
Ồ, tôi nghĩ cả hai đều không đúng.
Tôi đã nói là tôi chỉ làm việc theo yêu cầu của chính Tổng thống...
...người được nhân dân Mỹ bầu lên.
Trách nhiệm của tôi là cố giúp ông ấy...
...mang lại những thứ mà ông ấy tin là lợi ích của nhân dân chúng ta.
Thế nào là đạo đức thời chiến ?
Tôi sẽ đưa ra một minh họa.
Khi tôi còn là Bộ trưởng...
...chúng ta đã sử dụng một vũ khí gọi là Chất độc màu da cam ở Việt Nam.
Đó là một chất hóa học làm rụng lá cây.
Sau chiến tranh, nó được xác nhận là một chất độc hóa học...
...nó đã giết chết rất nhiều người...
...cả quân lính và dân thường, những người tiếp xúc với nó.
Ai đã phê duyệt để sử dụng Chất độc màu da cam ?
Có phải họ đã phạm tội ác chống lại loài người ?
Hãy xem lại luật đi.
Có luật nào của chúng ta nói rằng...
...những chất hóa học nào có thể chấp nhận được trong chiến tranh và chất nào thì không.
Chúng ta không có định nghĩa rõ ràng về điều đó.
Tôi chưa bao giờ cho phép một hành động phạm pháp xảy ra.
Tôi không chắc có phải tôi đã cho phép sử dụng Chất độc màu da cam không, tôi không nhớ.
Nhưng đúng là nó đã xảy ra, ngay trong nhiệm kì Bộ trưởng của tôi.
Norman Morrison theo đạo Quaker.
Ông ấy phản đối chiến tranh, những bạo lực, và giết chóc.
Ông ấy đến trước Lầu năm góc, đổ xăng vào người.
Tự thiêu đến chết ngay trước văn phòng của tôi.
Ông ấy bế một đứa bé, con gái ông ấy.
Người qua lại hét lên, "Hãy cứu đứ bé !" Ông ấy ném đứa bé ra...
...đứa trẻ đã sống sót và đến giờ cũng vẫn còn sống.
Vợ ông ấy phát biểu :
" Hãy ngừng giết chóc. "
Đó cũng là niềm tin mà tôi có chung.
Tôi chia sẻ niềm tin ấy và tôi tin giờ đây, nó càng trở nên mạnh mẽ.
Chúng ta phải phạm bao nhiêu điều ác để thực hiện mục tiêu tốt đẹp ?
Chúng ta có những ý tưởng rõ ràng, những trách nhiệm rõ ràng.
Thừa nhận rằng đôi lúc bạn cũng phải làm một vài điều ác, song hãy giảm thiểu nó.
Tôi nhớ Tướng Sherman, trong cuộc Nội chiến Mỹ đã nói...
...Thị trưởng thành phố Atlanta cầu xin ông cứu thành phố.
Và Sherman nói với ông Thị trưởng...
...ngay trước khi ông thiêu thành phố cháy rụi:
"Chiến tranh tàn khốc. Chiến tranh lúc nào cũng tàn khốc. "
Đó cũng là những gì LeMay cảm thấy.
Ông ấy cố gắng cứu đất nước.
Ông ấy cố gắng bảo vệ đất nước chúng ta.
Và do đó, ông ta sẵn sàng giết chóc nếu cần thiết.
Đó là một tình thế rất rất khó khăn đối với những người nhạy cảm.
Morrison là một trong số đó. Tôi nghĩ tôi cũng vậy.
50 000 người dân đến Washington biểu tình chống chiến tranh.
Khoảng 20 000 người diễu hành qua Lầu Năm Góc.
Lầu Năm Góc được xây dựng với hệ thống phòng vệ nghiêm ngặt.
Chúng tôi có lính bảo vệ sử dụng tiểu liên canh gác xung quanh.
Người của Cơ quan bảo vệ pháp luật liên bang Mỹ đứng phía trước hàng lính.
Nhưng tôi nói với Tổng thống xin đừng nạp đạn vào súng...
...mà không có sự cho phép của chính tôi.
Tôi không cho phép điều đó xảy ra.
Sẽ có chuyện gì xảy ra nếu những mâu thuẫn này xuất hiện ngay trong suy nghĩ của bạn ?
Ý tôi là, vụ tự thiêu của Norman Morrison diễn ra năm '65. Còn đây là năm '67.
Vâng, đó đúng là một khoản thời gian rất căng thẳng.
Thời gian căng thẳng cả với gia đình tôi, tôi không muốn thảo luận về điều này.
Ông đã thay đổi suy nghĩ như thế nào trong thời kì đó ?
Tôi không nghĩ tôi đã thay đổi suy nghĩ.
Chúng ta đang trong Chiến tranh Lạnh. Đó là Chiến tranh Lạnh...
...một phần của nó.
Một số nhà bình luận nói rằng cuộc chiến đã lâm vào bế tắc.
Không, không, tôi lại nghĩ ngược lại...
...như Tướng Westmoreland đã chỉ ra...
...trong vài tuần, ở Sài Gòn, các chiến dịch quân sự...
...các cuộc hành quân lớn tiếp tục...
...cho thấy những sự tiến bộ rất đáng kể.
Lúc đó, tôi rút ra được bài học: Không bao giờ được nói "Không bao giờ".
Không bao giờ, không bao giờ, không bao giờ .
Không bao giờ được nói "Không bao giờ".
Thứ hai là...
...đừng bao giờ trả lời câu hỏi dành cho chính anh.
Hãy trả lời câu hỏi mà anh muốn người ta đặt ra với mình.
Thành thật mà nói, tôi luôn tuân theo nguyên tắc đó.
Một nguyên tắc đúng đắn.
Khi ông nói về trách nhiệm đối với những thứ như Chiến tranh Việt Nam...
...những cách nhiệm đó của ai vậy ?
Đó là trách nhiệm của Tổng thống.
Tôi không muốn đánh giá sai...
...những đóng góp lớn lao của Johnson đối với đất nước.
Tôi không muốn đặt trách nhiệm trong cuộc chiến Việt Nam trên đôi vai của một mình ông ấy...
...nhưng tôi làm vậy... Tôi tin rằng nếu Kennedy còn sống...
...ông ấy sẽ hành xử theo cách khác. Chúng ta sẽ không phải đưa 500 000 lính sang đó.
Có hai hình ảnh vô cùng ấn tượng.
Một là hình ảnh của Johnson:
Anh chỉ có thể thấy ông ta nghĩ, " Lạy Chúa, mình đang gặp rắc rối.
Và thằng cha này muốn tôi làm một số điều...
...mà tôi biết chắc là sai trái tôi sẽ không làm thế đâu.
Nhưng biết làm thế quái nào để thoát ra khỏi tình thế này bây giờ ?"
Hình ảnh thứ hai, anh có thể thấy tôi đang nói:
"Đức Chúa tối cao. Tôi quý người đàn ông này, Tôi tôn trọng ông ta, nhưng ông ta đã sai lầm rồi.
Tôi phải làm gì ?"
Johnson không thể thuyết phục tôi, và tôi cũng không thể thuyết phục ông ta.
Tôi đã vô cùng tôn trọng và quý mến, lòng trung thành...
...với cả Kennedy lẫn Johnson.
Nhưng cuối cùng, Johnson và tôi nhận ra rằng chúng tôi mỗi người có một quan điểm khác nhau.
Tôi nói với một người bạn rất thân, Kay Graham...
" Thậm chí cho đến ngày nay, Kay, tôi vẫn không biết tôi đã tự nghỉ việc hay đã bị sa thải. "
Cô ấy nói, "Anh mất trí rồi. Anh đã bị sa thải đấy chứ. "
Mồng 1 tháng 11, 1967.
Tôi tặng Johnson một cuốn sổ ghi chép trong đó có viết:
"Chúng ta đều đã hành động sai.
Chúng ta cần thay đổi nó.
Hãy chấm dứt những gì chúng ta đang làm ở Việt Nam.
Chúng ta cần phải giảm bớt thiệt hại," vân vân...
Đó là một cuốn sổ vô cùng đặc biệt.
Tôi đã mang đến tặng công ấy. Tôi tự tay trao tận tay.
" Thưa Tổng thống, chưa ai từng thấy cái này.
Không phải Dean Rusk (Ngoại trưởng Mỹ), không phải Hội đồng tham mưu trưởng liên quân. Không ai cả. "
"Tôi biết nó có thể có những lời khuyên và phát biểu...
...mà ông thấy không đồng ý hoặc không muốn ủng hộ. "
Tôi chưa bao giờ nghe từ ông ấy.
Phải đưa ra điều gì đó.
Đã có lời đồn là tôi phải đối mặt với sự suy sụp tâm lý...
...Tôi phải chịu áp lực lớn, bị stress.
Tôi không nghĩ đó là tất cả.
Nhưng nó đã khởi đầu như một vết thương thực sự.
Cả kết thúc của nó cũng vậy.
Trừ một điều.
Ông ấy đã trao tặng tôi tấm Huân chương vì Tự do...
...trong một buổi lễ trang trọng tại Nhà Trắng.
và ông ấy cũng đã phát biểu rất nồng nghiệt.
Tôi trở nên tràn đầy cảm xúc, Tôi không thể...
...trả lời.
Thưa Tổng thống...
...Tôi không thể tìm được lời nào...
...để biểu lộ cảm xúc trong tim tôi ngày hôm nay.
Có lẽ tôi nên trả lời vào một dịp khác.
Và tôi đã trả lời. Tôi đã nói:
" Tôi biết rất nhiều người trong các vị thường nghĩ rằng.
Các ông nghĩ rằng người đàn ông này là kẻ dối trá.
Các ông nghĩ rằng anh ta chỉ quan tâm đến những thứ liên quan đến anh ta.
Các ông nghĩ rằng...
...anh ta đã không hoàn thành trách nhiệm...
...đối với những mong muốn của người Mỹ.
Tôi muốn nói rằng các ông đã sai. "
Tất nhiên ông ấy cũng có những tính cách riêng.
Không vấn đề gì.
Không phải lời khuyên nào ông ấy cũng đồng ý.
Trong một vài trường hợp, cộng sự của ông ấy khuyên nên sẵn sàng.
Ông ấy không làm theo.
Người ta không hiểu là đã có những đề xuất và áp lực...
...có thể đem tới nguy cơ chiến tranh với Trung Quốc và nguy cơ chiến tranh hạt nhân.
Ông ấy đã quyết định ngăn chặn nó.
Tôi nghĩ rằng ông ấy có lý do để làm những điều đó.
Và tất nhiên, một thời gian ngắn sau khi tôi rời đó...
...Johnson nhận ra rằng ông ấy không thể tiếp tục.
Ở thời điểm ấy, đã có bao nhiêu lính Mỹ thiệt mạng tại Việt Nam ?
Khoảng 25 000. Gần một nửa...
...tổng số lính đã thiệt mạng, 58 000.
Các sử gia thực sự không thích làm việc với các số liệu thống kê thực tế...
...với những gì đã thực sự xảy ra.
Họ muốn nói về lịch sử.
" Làm thế quái nào mà ông, McNamara, biết được điều gì đã xảy ra?
Ai biết được ?"
Vâng, tôi cũng biết được một số điều.
Tôi đã suy nghĩ dù bây giờ đã là quá muộn.
Nhưng không phải lúc nào anh cũng có thể suy nghĩ như thế.
Tôi rất tự hào về những gì tôi làm được.
Tôi cũng rất lấy làm tiếc vì trong khi thực hiện công việc tôi đã phạm phải những sai sót.
Tất cả chúng ta đều từng phạm lỗi.
Chúng ta biết điều đó.
Tôi không biết bất cứ vị chỉ huy quân đội nào, dù là người trung thực đi chăng nữa...
...lại thừa nhận mình đã phạm sai lầm.
Có một khái niệm thật tuyệt vời:
"Màn sương chiến tranh. "
"Màn sương chiến tranh" nghĩa là:
Độ phức tạp của chiến tranh vượt quá khả năng tư duy của con người...
...để bao quát hết mọi biến động.
Phán xét của chúng ta, hiểu biết của chúng ta, đều không đầy đủ.
Chúng ta giết chóc một cách không cần thiết.
Wilson đã nói: "Chúng ta chiến thắng trong cuộc chiến này để kết thúc mọi cuộc chiến. "
Tôi không ngây thơ và suy nghĩ đơn giản để tin rằng chúng ta có thể chấm dứt chiến tranh.
Chúng ta không thể thay đổi bản chất của con người.
Không phải là vì chúng ta không suy nghĩ lý trí. Chúng ta có lý trí.
Vấn đề nằm ở những giới hạn.
T.S. Eliot có nói một câu mà tôi rất thích:
"Chúng ta không ngừng khám phá...
...và khi khám phá đến tận cùng, chúng ta trở lại điểm xuất phát...
...và lần đầu tiên hiểu được nơi đó. "
Bây giờ, trong cảm giác về nơi tôi đã khởi đầu.
Sau khi ông rời khỏi chính quyền của Johnson...
...tại sao ông không phát biểu gì về chiến tranh Việt Nam ?
Tôi sẽ không nói nhiều hơn những gì tôi đã nói.
Có những câu hỏi khiến tôi gặp rắc rối.
Tôi biết những gì tôi nói có thể gây kích động.
Nhiều người không hiểu về cuộc chiến...
...không hiểu về tôi.
Rất nhiều người nghĩ rằng tôi là một thằng đốn mạt.
Ông có cảm thấy mình phải chịu trách nhiệm vì cuộc chiến đó không ?
Ông có thấy tội lỗi ?
Tôi không muốn tranh luật tiếp nữa.
Nó chỉ gây nên những tranh cãi.
Tôi không muốn nói thêm điều gì về Việt Nam.
Dù tôi có nói gì thì nó cũng quá phức tạp...
... luôn cần phải bổ sung và kiểm nghiệm.
Có phải ông cảm thấy mình thật khốn nạn nếu nói ra...
...và nếu không, thì chẳng vấn đề gì...?
Ồ, đúng thế.
Tôi cũng thật khốn nạn kể cả khi tôi không nói gì.
Robert S. McNamara giữ cương vị Giám đốc Ngân hàng Thế giới từ năm 1968 đến 1981
Từ khi nghỉ hưu, ông tiếp tục hoạt động chống đói nghèo, vì sức khỏe thế giới và phát triển kinh tế.
-- HẾT --
Người dịch: Lửa http://ngaunhien.wordpress.com
Tháng 5/2009